4. Reageren of ageren
Er is een zogenaamde economische wereldcrisis aan de gang. Dat zullen we allemaal nog wel merken. We lezen en horen er dagelijks over, maar ondertussen hebben we alweer meer dan ooit. Maar we zullen het nog wel merken: we hebben ‘heel erg veel’ en dat zal binnenkort gewoon ‘erg veel’ worden. De grote landen om ons heen nemen maatregel na maatregel, haast agressief wordt de malaise aangepakt. Ons land doet bedaarder: een overdaad aan overleg en heel voorzichtig het defensief kiezen; de dijken worden iets hoger gemaakt, de crisis zal ons toch niet overstromen...
Er is een logische verklaring voor dit verschil in aanpak. De landen om ons heen zijn voornamelijk doeners en makers, ze pogen de wereld te doordringen van hun belang, ze stellen nieuwe grenzen, keer op keer. Nederland is geen maker of doener. Nederland is een reageerder, een handelsland, afhankelijk van het maken en doen van anderen. De grote landen zijn voor een 30 á 35% afhankelijk van de handel, voor de rest van wat ze maken. Nederland is voor ruim 70% afhankelijk van de handel. En handel is niet ageren, maar reageren. Dat is niet slecht, het is evenmin goed, het is gewoon zo. Wij maken de dingen niet, we laten ze voornamelijk door onze handen gaan. (En worden daar rijk van, dat weer wel.)
Je kan dit vertalen naar je eigen houding in het leven. Komen er nieuwe dingen uit je handen of gaan de dingen van anderen alleen door je handen?
Er valt niet van te zeggen of dat goed of niet goed is. Dat maakt allemaal niet zoveel uit. Het maakt wel uit of je tevreden met je leven bent, of je met plezier naar je eigen bestaan kunt kijken. Een nare vraag die je hieraan kunt koppelen is: ben je slachtoffer van wat er door je handen komt? Ben je vooral bezig de dijken te verhogen in de hoop dat de pijn en het verdriet je niet meer bereiken kan? Maar de bodem zakt en zakt en het verdriet wordt hoger en hoger… Iedere keer weer: je wordt overspoeld, het overkomt je, je bent slachtoffer van de verdrietspiegelstijging.
Hoe sta je in je eigen leven: ben je vooral ageerder of reageerder? Ben jij het die de daden stelt, die uit de volheid van het hart zeggen kan: IK denk, IK voel, IK wil? Sta jij op je eigen terp (en niet achter dijken weggedoken), en zie je de golven vol vertrouwen komen?
Het is een mooi beeld, met de logische vraag die daar uit voortvloeit: word je dan nooit nat, wordt je dan nooit overspoeld? Jawel, regelmatig word ik zeiknat, soms tot aan mijn oren. Maar er is altijd uitzicht, alle kanten op. En wat nat is kan drogen. Denk maar aan een wolkje voor de zon. Even is het kil en doe je wat warms om, maar je ziet dat het slechts een wolk is. En wolken trekken voorbij, ze zijn je hele leven niet...
We zijn gewend aan het idee dat we slachtoffer zijn, er overkomt ons doorlopend van alles. Dat is ook zo. Maar je eigen kracht, JIJ, IK, iedereen, kan stoppen met dit slachtoffergedoe. Dat is te leren.
Dat is het mooie aan zo’n crisis, je komt nog eens op andere ideeën.
Er is een zogenaamde economische wereldcrisis aan de gang. Dat zullen we allemaal nog wel merken. We lezen en horen er dagelijks over, maar ondertussen hebben we alweer meer dan ooit. Maar we zullen het nog wel merken: we hebben ‘heel erg veel’ en dat zal binnenkort gewoon ‘erg veel’ worden. De grote landen om ons heen nemen maatregel na maatregel, haast agressief wordt de malaise aangepakt. Ons land doet bedaarder: een overdaad aan overleg en heel voorzichtig het defensief kiezen; de dijken worden iets hoger gemaakt, de crisis zal ons toch niet overstromen...
Er is een logische verklaring voor dit verschil in aanpak. De landen om ons heen zijn voornamelijk doeners en makers, ze pogen de wereld te doordringen van hun belang, ze stellen nieuwe grenzen, keer op keer. Nederland is geen maker of doener. Nederland is een reageerder, een handelsland, afhankelijk van het maken en doen van anderen. De grote landen zijn voor een 30 á 35% afhankelijk van de handel, voor de rest van wat ze maken. Nederland is voor ruim 70% afhankelijk van de handel. En handel is niet ageren, maar reageren. Dat is niet slecht, het is evenmin goed, het is gewoon zo. Wij maken de dingen niet, we laten ze voornamelijk door onze handen gaan. (En worden daar rijk van, dat weer wel.)
Je kan dit vertalen naar je eigen houding in het leven. Komen er nieuwe dingen uit je handen of gaan de dingen van anderen alleen door je handen?
Er valt niet van te zeggen of dat goed of niet goed is. Dat maakt allemaal niet zoveel uit. Het maakt wel uit of je tevreden met je leven bent, of je met plezier naar je eigen bestaan kunt kijken. Een nare vraag die je hieraan kunt koppelen is: ben je slachtoffer van wat er door je handen komt? Ben je vooral bezig de dijken te verhogen in de hoop dat de pijn en het verdriet je niet meer bereiken kan? Maar de bodem zakt en zakt en het verdriet wordt hoger en hoger… Iedere keer weer: je wordt overspoeld, het overkomt je, je bent slachtoffer van de verdrietspiegelstijging.
Hoe sta je in je eigen leven: ben je vooral ageerder of reageerder? Ben jij het die de daden stelt, die uit de volheid van het hart zeggen kan: IK denk, IK voel, IK wil? Sta jij op je eigen terp (en niet achter dijken weggedoken), en zie je de golven vol vertrouwen komen?
Het is een mooi beeld, met de logische vraag die daar uit voortvloeit: word je dan nooit nat, wordt je dan nooit overspoeld? Jawel, regelmatig word ik zeiknat, soms tot aan mijn oren. Maar er is altijd uitzicht, alle kanten op. En wat nat is kan drogen. Denk maar aan een wolkje voor de zon. Even is het kil en doe je wat warms om, maar je ziet dat het slechts een wolk is. En wolken trekken voorbij, ze zijn je hele leven niet...
We zijn gewend aan het idee dat we slachtoffer zijn, er overkomt ons doorlopend van alles. Dat is ook zo. Maar je eigen kracht, JIJ, IK, iedereen, kan stoppen met dit slachtoffergedoe. Dat is te leren.
Dat is het mooie aan zo’n crisis, je komt nog eens op andere ideeën.
